Θεσσαλονίκη, 10 Ιουνίου 2026
Η μεγάλη πρόκληση της επόμενης Προγραμματικής Περιόδου 2028-2034 δεν θα είναι το αν θα απορροφηθούν περισσότεροι ευρωπαϊκοί πόροι, αλλά το πώς οι πόροι αυτοί θα μετατραπούν σε ουσιαστική ανάπτυξη για την ελληνική οικονομία.
Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα της εκδήλωσης που διοργάνωσε το PAREMVASI Think Tank σε συνεργασία με το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης (ΕΒΕΘ), με αντικείμενο την αξιολόγηση της αξιοποίησης των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων από τις ελληνικές επιχειρήσεις και τις προοπτικές που διαμορφώνονται ενόψει της νέας προγραμματικής περιόδου 2028-2034.
Η εκδήλωση συγκέντρωσε εκπροσώπους επιχειρήσεων, επιμελητηρίων, φορέων ανάπτυξης, συμβούλων επιχειρήσεων και στελέχη της αγοράς, επιβεβαιώνοντας το έντονο ενδιαφέρον της επιχειρηματικής κοινότητας για το μέλλον των ευρωπαϊκών και εθνικών χρηματοδοτικών εργαλείων.
Από την απορρόφηση πόρων στο αναπτυξιακό αποτέλεσμα
Βασικό συμπέρασμα της συζήτησης αποτέλεσε η ανάγκη τα χρηματοδοτικά προγράμματα να αξιολογούνται όχι μόνο με βάση την απορρόφηση πόρων, αλλά κυρίως με βάση το αναπτυξιακό αποτέλεσμα που παράγουν.
Οι διαθέσιμοι ευρωπαϊκοί πόροι οφείλουν να συμβάλλουν σε:
- παραγωγικές επενδύσεις,
- αύξηση της παραγωγικότητας,
- τεχνολογική αναβάθμιση,
- ενίσχυση της εξωστρέφειας,
- δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας,
- αύξηση της προστιθέμενης αξίας της ελληνικής οικονομίας.
Οι προκλήσεις των ελληνικών ΜμΕ
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη δομή της ελληνικής επιχειρηματικότητας. Η Ελλάδα διαθέτει περίπου 730.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με το 94% αυτών να ανήκει στην κατηγορία των πολύ μικρών επιχειρήσεων.
Παρά τη σημαντική συμβολή τους στην απασχόληση και στην οικονομική δραστηριότητα, η μικρή κλίμακα λειτουργίας τους δημιουργεί περιορισμούς ως προς:
- την πρόσβαση σε χρηματοδότηση,
- την επενδυτική τους ικανότητα,
- την υιοθέτηση καινοτομιών,
- την εξωστρέφεια,
- τη διεθνή ανταγωνιστικότητα.
Οι συμμετέχοντες συμφώνησαν ότι απαιτούνται νέες πολιτικές που θα ενισχύουν συνεργατικά σχήματα, clusters και οικονομίες κλίμακας.
Οι αδυναμίες του υφιστάμενου συστήματος
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης αναδείχθηκαν σημαντικά ζητήματα που δυσχεραίνουν την αξιοποίηση των χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως:
- η γραφειοκρατία και οι σύνθετες διαδικασίες,
- το υψηλό διοικητικό κόστος,
- οι καθυστερήσεις στην αξιολόγηση,
- οι δυσκολίες πρόσβασης σε τραπεζική χρηματοδότηση,
- η έλλειψη τεχνικής υποστήριξης για μικρότερες επιχειρήσεις,
- η περιορισμένη διασύνδεση έρευνας και αγοράς.
Τονίστηκε ότι η χρηματοδότηση θα πρέπει να προσανατολίζεται περισσότερο στο αναπτυξιακό αποτέλεσμα και λιγότερο στη διαδικαστική συμμόρφωση.
Το νέο ευρωπαϊκό περιβάλλον
Οι εισηγητές υπογράμμισαν ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε μια περίοδο έντονου διεθνούς ανταγωνισμού. Η νέα αναπτυξιακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης δίνει ιδιαίτερη έμφαση:
- στην τεχνητή νοημοσύνη,
- στην ψηφιακή μετάβαση,
- στην κυβερνοασφάλεια,
- στην ενεργειακή μετάβαση,
- στις κρίσιμες πρώτες ύλες,
- στην ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού,
- στη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα,
- στην άμυνα και την ασφάλεια.
Η νέα προγραμματική περίοδος 2028-2034
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι αναφορές στο υπό διαμόρφωση νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034.
Σύμφωνα με τις έως σήμερα προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:
- ο συνολικός προϋπολογισμός αναμένεται να προσεγγίσει τα 2 τρισ. ευρώ,
- προβλέπεται σημαντική απλούστευση των χρηματοδοτικών προγραμμάτων,
- η χρηματοδότηση θα είναι περισσότερο προσανατολισμένη στα αποτελέσματα,
- θα ενισχυθούν οι επενδύσεις σε καινοτομία, έρευνα και ανταγωνιστικότητα,
- δημιουργείται το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, το οποίο μαζί με το πρόγραμμα «Horizon Europe» αναμένεται να κινητοποιήσει πόρους άνω των 400 δισ. ευρώ για στρατηγικούς τομείς της οικονομίας.
Νέες ευκαιρίες χρηματοδότησης για τις επιχειρήσεις
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης παρουσιάστηκαν οι δυνατότητες χρηματοδότησης που διαμορφώνονται μέσω:
- του νέου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας,
- του προγράμματος Horizon Europe,
- του Enterprise Europe Network,
- του Προγράμματος για την Ενιαία Αγορά,
- του Connecting Europe Facility,
- του προγράμματος LIFE,
- του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+,
- των εργαλείων εγγυοδοσίας, δανεισμού και κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών,
- των δράσεων για την προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας και της καινοτομίας.
Η σημασία της Θεσσαλονίκης και της Βόρειας Ελλάδας
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον ρόλο της Θεσσαλονίκης και της Βόρειας Ελλάδας ως φυσικού κόμβου παραγωγικού μετασχηματισμού.
Η βιομηχανική παράδοση της περιοχής, η παρουσία σημαντικών πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων, οι υποδομές logistics και η γεωγραφική σύνδεση με τη Νοτιοανατολική Ευρώπη δημιουργούν σημαντικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη συνεργατικών σχηματισμών, εξαγωγικών δραστηριοτήτων και καινοτόμων επενδύσεων.
Προτάσεις πολιτικής
Από τη συζήτηση προέκυψαν οι ακόλουθες βασικές κατευθύνσεις:
- απλούστευση των διαδικασιών χρηματοδότησης,
- ενίσχυση της πρόσβασης των ΜμΕ σε χρηματοδοτικά εργαλεία,
- αξιολόγηση των επενδύσεων με βάση το παραγόμενο αποτέλεσμα,
- ενίσχυση συνεργασιών και clusters,
- σύνδεση έρευνας, πανεπιστημίων και επιχειρήσεων,
- ανάπτυξη μηχανισμών τεχνικής υποστήριξης,
- επένδυση σε τεχνολογίες αιχμής, τεχνητή νοημοσύνη και ψηφιακές υποδομές,
- στήριξη της εξωστρέφειας και της διεθνοποίησης των ελληνικών επιχειρήσεων.
Επίλογος
Η εκδήλωση κατέδειξε ότι η επόμενη προγραμματική περίοδος 2028-2034 θα διαφέρει σημαντικά από τις προηγούμενες και αποτελεί μια κρίσιμη ευκαιρία για τον παραγωγικό μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας.
Η αποτελεσματική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων θα εξαρτηθεί από την ικανότητα του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα να συνεργαστούν, να θέσουν σαφείς προτεραιότητες και να δημιουργήσουν ένα σταθερό, ανταγωνιστικό και καινοτόμο επιχειρηματικό περιβάλλον που θα επιτρέψει στις ελληνικές επιχειρήσεις να αναπτυχθούν, να εξάγουν και να ανταγωνιστούν με επιτυχία στη νέα ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία.
